Światowa Organizacja Zdrowia WHO rekomenduje co najmniej 60 minut aktywności fizycznej w szkołach, i to każdego dnia. Wyniki badań wskazują jednak, że około 80 proc. uczniów szkół podstawowych nie wypełnia tych zaleceń. Dlaczego i jak to zmienić?
Wyniki badań przeprowadzonych w ramach programu Aktywne Szkoły Multi Sport wskazują, że 20 proc. uczniów szkół podstawowych nie korzysta z zajęć wychowania fizycznego.
Wśród nich 22 proc. ma zwolnienia z tego przedmiotu na prośbę rodziców.
Dlaczego aktywność fizyczna jest potrzebna najmłodszym do prawidłowego rozwoju?
– Obserwacje, których się dokonuje, rzadko kiedy potwierdzają, że w Polsce szkoła jest motywatorem albo głównym źródłem kształtowania prozdrowotnych i proaktywnych postaw dzieci i młodzieży – zauważa dr Janusz Dobosz z Narodowego Centrum Badania Kondycji Fizycznej i Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.
Mimo to w social mediach często możemy zobaczyć zdjęcia czy filmiki młodych osób z siłowni czy po prostu uprawiających sport. Zdaniem dr. Janusza Dobosza do tej grupy zaliczają się jednak przede wszystkim osoby z lepiej sytuowanych środowisk i są one dziećmi rodziców, których świadomość potrzeby podejmowania aktywności fizycznej jest znacząca. – To jest wierzchołek góry lodowej, bo ci ludzie chcą się pokazać, natomiast ci, co nie podejmują aktywności fizycznej, to raczej funkcjonują w podziemiu – tłumaczy.
Dlaczego dzieci muszą ćwiczyć fizycznie?
Częsta aktywność fizyczna jest naprawdę ważna. – Dzisiaj trzeba traktować ruch jako niezbędny składnik diety, którego niczym nie można zastąpić. Jeżeli minimalna dawka według WHO wynosi 150 minut tygodniowo, to deklaracja, że się ruszało raz w miesiącu, to jakaś kpina. To jest chyba tylko poprawa samopoczucia, żeby być zaliczonym do tej grupy, która się rusza (…). Każde dziecko powinno ruszać się minimum godzinę dziennie – ocenia dr Ernest Kuchar, pediatra z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Dziś już wiemy, że ruch wspiera rozwój psychofizyczny dzieci, stymulując prawidłowy rozwój układu kostnego i mięśniowego. Rozwija również koordynację i funkcje poznawcze, jak również sprawia, że poprawia się funkcjonowanie mózg, pamięci, wzrasta kreatywność dzieci. Poza tym ruch obniża ryzyko wystąpienia otyłości, cukrzycy typu II czy nadciśnienia tętniczego.
Wzorce powinny być wpajane od najmłodszych lat
Mateusz Banaszkiewicz, psycholog zdrowia, zwraca uwagę, że „postawy, które są kształtowane od najmłodszych lat, są w dużym stopniu kształtowane przez rodziców”.
– Dlatego możemy apelować też w tę stronę, żeby rodzice naprawdę brali pod uwagę to, żeby w ramach swojej aktywności fizycznej aktywizowali młodych ludzi. Warto to robić. Jeśli chodzi o media społecznościowe, to pamiętajmy, że bardzo często ludzie próbują się w nich auto prezentować. I fantastycznie, że pojawiają się takie postawy pokazujące, że sport jest korzystny – mówi gość Jedynki.
Problem pojawia się, kiedy niektóre osoby zrażają się, widząc w social mediach osoby bardzo sprawne fizyczne. – To może sprawić, że ktoś w ogóle nie podejmie próby rozpoczęcia aktywności fizycznej, bo na starcie widzi wzorzec nierealistyczny. Dlatego potrzebujemy młodych ludzi aktywizować poprzez drobne kroki, pamiętając, że to, co widzę w mediach społecznościowych, jest też często skrajnością – wyjaśnia.
6 powodów dla których Twoje dziecko powinno trenować
1. Zdrowy rozwój fizyczny dziecka
Każdy rodzic marzy, aby jego dziecko rozwijało się zdrowo i miało solidne podstawy do dorosłego życia. Regularny trening to jeden z najlepszych sposobów, aby wspierać ten rozwój. Dlaczego? Ruch ma bezpośredni wpływ na wzmacnianie mięśni, kości i rozwój układu ruchu.
Podczas aktywności fizycznej organizm dziecka stymuluje procesy budowania tkanki mięśniowej i kostnej. Badania wykazują, że ćwiczenia obciążeniowe, takie jak przysiady czy podskoki, pomagają zwiększać gęstość kości, co ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu osteoporozie w dorosłym życiu. Silniejsze mięśnie to nie tylko większa sprawność, ale także lepsze wsparcie dla stawów i ochrona przed urazami.
Dodatkowo trening pozytywnie wpływa na koordynację ruchową. Regularne ćwiczenia, które angażują różne partie ciała, rozwijają umiejętności takie jak równowaga, precyzja ruchów czy szybkość reakcji. Te cechy są szczególnie ważne w okresie intensywnego wzrostu, kiedy dzieci mogą zmagać się z tzw. „niezręcznością ruchową”.
Dzięki treningowi dziecko uczy się kontrolować swoje ciało, co ma ogromne znaczenie nie tylko w sporcie, ale także w codziennych aktywnościach. Czy to bieganie po boisku, wspinanie się na placu zabaw, czy noszenie plecaka do szkoły – odpowiednio rozwinięte mięśnie i kości sprawiają, że wszystkie te czynności stają się łatwiejsze i bezpieczniejsze.
Zdrowy rozwój fizyczny to podstawa, na której można budować dalsze sukcesy – zarówno w sporcie, jak i w życiu. Regularna aktywność fizyczna to inwestycja w przyszłość dziecka, która przynosi korzyści na całe życie.
2. Nauka zdrowych nawyków
Aktywność fizyczna w dzieciństwie to coś więcej niż tylko zabawa czy poprawa kondycji. To fundament zdrowych nawyków, które będą towarzyszyć dziecku przez całe życie. Jak to działa? Regularne treningi uczą dzieci, że dbanie o swoje ciało i zdrowie jest czymś naturalnym i ważnym.
W młodym wieku kształtujemy większość przyzwyczajeń, które pozostają z nami w dorosłym życiu. Jeśli dziecko od małego widzi, że ruch jest integralną częścią dnia – czy to przez zajęcia sportowe, czy wspólną aktywność z rodzicami – rośnie z przekonaniem, że aktywność fizyczna to coś pozytywnego i oczywistego.
Treningi pomagają również budować świadomość ciała. Dziecko uczy się, jak różne formy ruchu wpływają na jego sprawność, siłę i samopoczucie. Co więcej, zrozumienie, że wysiłek fizyczny poprawia zdrowie, samopoczucie i pozwala osiągać cele, może być kluczem do utrzymania motywacji i zaangażowania w zdrowy styl życia przez kolejne lata.
Nauka zdrowych nawyków to także coś więcej niż same ćwiczenia. Treningi to idealna okazja do rozmów o znaczeniu odpowiedniego odżywiania, regeneracji i równowagi między pracą a odpoczynkiem. Dzieci uczą się planowania swojego czasu, ustalania priorytetów i odpowiedzialności za swoje ciało – to umiejętności, które mają wartość nie tylko w kontekście zdrowia, ale także codziennego życia.
Największym sukcesem jest moment, kiedy dziecko zaczyna czerpać radość z aktywności fizycznej i samo sięga po kolejne formy ruchu, bo widzi korzyści, jakie z tego płyną. Taki nawyk, zbudowany w młodości, może stać się jednym z najcenniejszych prezentów na całe życie – solidnym fundamentem zdrowia, energii i dobrego samopoczucia.
3. Poprawa samopoczucia i pewności siebie u dziecka
Trening to nie tylko praca nad ciałem – to również ogromny zastrzyk pozytywnej energii dla psychiki dziecka. Regularna aktywność fizyczna wyzwala endorfiny, czyli hormony szczęścia, które poprawiają nastrój i pomagają redukować stres. Dzieci, które trenują, często są bardziej zadowolone, spokojniejsze i mają więcej energii do codziennych wyzwań.
Ważnym aspektem jest także wzrost pewności siebie. Każdy osiągnięty cel – wykonanie nowego ćwiczenia, poprawienie wyników czy nauczenie się nowej umiejętności – daje dziecku poczucie satysfakcji i dumy. To uczy je, że ciężka praca przynosi efekty, a wyzwania można pokonać. Widoczne postępy na treningach budują wiarę w swoje możliwości, co przekłada się na inne dziedziny życia, takie jak nauka czy relacje z rówieśnikami.
Trening w grupie dodatkowo wzmacnia poczucie przynależności i akceptacji. Dzieci uczą się współpracy, nawiązywania relacji i wzajemnego wspierania się w osiąganiu celów. Każde „dobrze Ci idzie!” od trenera czy kolegów to dla dziecka sygnał, że jest wartościowe i zauważane.
Dodatkowo, ruch daje dzieciom przestrzeń do wyrażania siebie. Poprzez aktywność fizyczną uczą się radzenia sobie z emocjami – czy to przez radość z wygranej, czy pokonywanie frustracji po niepowodzeniu. To naturalny sposób na budowanie odporności psychicznej, która jest niezwykle ważna w dorosłym życiu.
Podsumowując, trening to nie tylko zdrowe ciało, ale i silny umysł. Dzięki regularnej aktywności dzieci zyskują większą wiarę w siebie, lepsze samopoczucie i radość płynącą z przekraczania własnych granic. To bezcenny kapitał na przyszłość.
4. Zapobieganie problemom zdrowotnym
Regularna aktywność fizyczna u dzieci odgrywa kluczową rolę w profilaktyce wielu problemów zdrowotnych, które mogą pojawić się zarówno w dzieciństwie, jak i w późniejszym życiu. Jednym z najważniejszych aspektów jest zmniejszenie ryzyka otyłości. W świecie, gdzie coraz więcej czasu spędza się przed ekranami, a aktywność fizyczna schodzi na dalszy plan, treningi pomagają dzieciom zachować zdrową wagę i cieszyć się dobrą kondycją.
Trening to także skuteczny sposób na zapobieganie wadom postawy. Regularne ćwiczenia wzmacniają mięśnie głębokie i korygują niewłaściwe wzorce ruchowe, które mogą prowadzić do problemów z kręgosłupem. Wzmacniając stabilność ciała i równowagę mięśniową, dzieci zyskują zdrową sylwetkę, co ma kluczowe znaczenie w okresie intensywnego wzrostu.
Nie można też zapominać o sercu i układzie krążenia. Ćwiczenia fizyczne poprawiają wydolność sercowo-naczyniową, wspomagają krążenie i regulują poziom cholesterolu. Dzieci, które regularnie trenują, mają silniejsze serce i lepszą kondycję, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób serca w przyszłości.
Co więcej, aktywność fizyczna wspiera zdrowie psychiczne i hormonalne, pomagając regulować poziom cukru we krwi i zmniejszając ryzyko cukrzycy typu 2. Ruch to także naturalny sposób na redukcję stresu, poprawę jakości snu i wspomaganie odporności organizmu.
5. Budowanie podstawy do dorosłego życia
Na przestrzeni lat pracy z dorosłymi klientami zauważyliśmy jedną ciekawą zależność: osoby, które za dziecka były aktywne fizycznie, z łatwością wracają do treningów, szybciej progresują i mają naturalną swobodę w ruchu. Z kolei u tych, którzy w młodości unikali aktywności, często widzimy trudności z opanowaniem podstawowych wzorców ruchowych, większe opory przed ruchem i obawy związane z wysiłkiem fizycznym.
Dlaczego tak się dzieje? Okres dzieciństwa to czas, kiedy ciało jest najbardziej podatne na rozwój, a układ nerwowy i mięśniowy uczą się współpracować. Regularna aktywność w młodym wieku buduje solidne fundamenty, które pozostają z nami na całe życie. Dzięki temu osoby, które trenowały jako dzieci, nie tylko lepiej adaptują się do nowych wyzwań fizycznych, ale też szybciej regenerują się po wysiłku i łatwiej odnajdują radość w ruchu.
Co więcej, badania pokazują, że struktura komórek mięśniowych u osób aktywnych fizycznie w dzieciństwie różni się od tych, które ruchu unikały. Tzw. „pamięć mięśniowa” pozwala ciału szybciej reagować na bodźce i bardziej efektywnie wykorzystywać energię podczas wysiłku. To nieoceniony atut, który przekłada się na łatwiejsze utrzymanie sprawności w dorosłym życiu.
Aktywność fizyczna w dzieciństwie to również fundament zdrowych nawyków. Dzieci, które od najmłodszych lat poznają korzyści płynące z ruchu, z większym prawdopodobieństwem zachowują aktywny styl życia w dorosłości. Wiedzą, jak ważna jest regularność i odpowiednie planowanie treningów, a także lepiej rozumieją swoje ciało i jego potrzeby.
Dlatego warto spojrzeć na trening dla dzieci nie tylko jako inwestycję w ich teraźniejszość, ale przede wszystkim jako budowanie kapitału na przyszłość. Dając dzieciom możliwość trenowania, nie tylko wspieramy ich zdrowie i rozwój, ale również wyposażamy je w umiejętności, które będą procentować przez całe życie – w pracy, codziennych obowiązkach czy w pasjach, które podejmą jako dorośli.
6. Przygotowanie do sportów i życia codziennego
Trening w młodym wieku to coś więcej niż tylko ruch – to prawdziwa szkoła życia. W czasie regularnych ćwiczeń dzieci uczą się wytrwałości, systematyczności i dyscypliny, które przydają się nie tylko w sporcie, ale również w codziennych obowiązkach. Każde nowe ćwiczenie, które początkowo wydaje się trudne, staje się dla dziecka okazją do pokonywania własnych ograniczeń i zdobywania nowych umiejętności.
W sporcie, podobnie jak w życiu, nie zawsze wszystko idzie zgodnie z planem. Trening pomaga dzieciom radzić sobie z porażkami, wyciągać z nich wnioski i wracać do działania z nową motywacją. To niezwykle cenna lekcja, która procentuje w szkole, pracy czy relacjach z innymi.
Regularna aktywność rozwija również cechy takie jak koncentracja, samodyscyplina i umiejętność wyznaczania celów. Dzieci, które trenują, uczą się organizować swój czas, planować działania i podejmować odpowiedzialność za swoje postępy. Te umiejętności nie tylko pomagają im na treningu, ale też stają się ważnym fundamentem w ich dorosłym życiu.
Nie można też zapominać o tym, że trening wyposaża dzieci w uniwersalne zdolności ruchowe – siłę, zwinność, szybkość i koordynację – które są nieocenione nie tylko w sporcie, ale także w codziennych czynnościach. Dzięki temu młody organizm staje się bardziej sprawny i lepiej przygotowany na wyzwania dnia codziennego, takie jak noszenie plecaka, dłuższe spacery czy zabawy z rówieśnikami.
Dla dzieci, które marzą o karierze w sporcie, trening staje się również świetnym przygotowaniem do bardziej zaawansowanych wyzwań. Rozwój fundamentalnych cech fizycznych w młodym wieku to najlepszy fundament do osiągania sukcesów w wybranej dyscyplinie w przyszłości. Jednocześnie trening uczy pokory, szacunku dla przeciwnika i zrozumienia, że na wyniki pracuje się każdego dnia.
Trening to inwestycja w przyszłość dziecka – zarówno na macie czy boisku, jak i w dorosłym życiu. Wyposażając dziecko w te kluczowe umiejętności, dajemy mu narzędzia do radzenia sobie z wyzwaniami, osiągania celów i budowania zdrowego, aktywnego stylu życia.
